Hayalî saldırı

4 ağustos sabahı 07.00'de, Maddox ve Turney Joy Kuzey Vietnam kıyıları boyunca seyirlerine başladılar ve akşama doğru görevlerini tamamladılar. 10-20 knot şiddetinde rüzgâr esiyordu, denizde dalga boyu 70 cm-2 metre arasındaydı, bulutlar 2000 feet yükseklikteydi. Mehtap yoktu, gece çok karanlıktı.

Acaba 4 ağustos akşamı saat 20.40'ta destroyerler nerede bulunuyorlar, ne yapıyorlardı? Resmî kaynakların bir bölümünde belirtildiği üzre, işlerini bitirmiş, Hon Me'nin 60 mil güneydoğusunda usul usul seyrediyorlar mıydı? Yoksa birtakım kıyılara ajanlar çıkarmakla mı meşgûldüler? ABD gibi her şeyin sıkı sıkıya kayıtlara geçirildiği bir ülkede, sonradan Tonkin Könfezi olaylarını araştırmaya kalkanlar bu soruya net bir cevap alamıyor. Akademik çalışma yapanlara bile, "Bölgenizdeki kitaplıklara, arşivlere bakın," cevabı veriliyor resmî makamlarca.

Niye iki destroyerin tam da 4 ağustos akşamı 20.40'ta nerede bulunup ne yaptıklarını merak ediyoruz? Çünkü Maddox ile Turner Joy, ilk olarak bu saatte, radarlarında birtakım cisimler saptadıklarını, muhtemelen saldırıya uğramak üzere olduklarını bildirdiler. Ve o andan başlayarak, yaklaşık dört saat boyunca, çok garip olaylar yaşandı. Maddox ve Turner Joy sürat artırıyor, dümen kırıyor, toplarını, makinelilerini ateşliyor, radar ve sonarlarında torpiller tesbit ediyordu. Radarlarda beliren cisimler kayboluyor, tekrar beliriyor, iki Amerikan destroyeri top mermilerini gecenin koyu karanlığına doğru savuruyordu.

Görünüşe bakılırsa, saldırıya uğramışlar, kendilerini savunuyorlardı.

Desoto görev komutanı Herrick'in hava desteği talebi üzerine hemen emir verildi, uçaklar kalktı. Filo komutanı yine tecrübeli pilot James Stockdale'di. Destroyerlerin üzerine doğru uçarken telsizinden, Maddox'tan gelen mesajları dinliyordu: "...üç hücumbotun saldırısına uğradık... torpiller suda... ana topumuzla düşmana ateş açıyoruz..." Kısa süre sonra, destroyerlerin üzerinde 16 Amerikan jeti dolaşıyor, düşman teknelerini arıyordu.

Bir süre onları bırakalım, arasınlar, biz birkaç yıl ileri gidelim.

"Sadece karanlık ve bizimkiler vardı"

Daha sonra uçağı düşürülüp esir olan ve sekiz yılını Kuzey Vietnam'da hapiste geçiren, Onur Madalyası sahibi pilot James Stockdale (bu ismi bir kenara not edin, demiştim) 1984 yılında eşiyle birlikte bir kitap yazar: In Love and War. Stockdale, kitabında, 4 ağustos gecesi Maddox ile Turner Joy'un üstünde uçarak düşman hücumbotlarını arayıp durduğunu, destroyerlerin ateş açtığı her neyse ona roketleri ve makinelileriyle saldırdığını anlatır. Ancak bu süre boyunca, düşman teknelerinin varlığını gösteren en küçük bir iz görememiştir! Nitekim, görevini tamamlayıp uçak gemisine döndükten sonra, ortalıkta herhangi bir düşman teknesinin bulunduğundan fazlasıyla şüphelendiğini söylemiştir.

Nitekim, sonradan Stockdale'in de öğrendiği gibi, Maddox'un güvertesindeki en üst düzey komutan da bu şüpheyi paylaşmaktadır!

Komutana geleceğiz. Önce Stockdale ile işimizi bitirelim. Jim Stockdale, ABD'nin o korkunç ve muazzam Vietnam macerasına balıklama dalmasına yolaçan olayın gerçekte hiç yaşanmamış oluşundan fazlasıyla etkilenmiştir haliyle. 1988 yılında da Houston Chronicle'a bir makale yollar ve şöyle yazar: "Ama orada hiçbir Amerikalı herhangi bir hücumbot görmedi. Bizimkiler dışında ateş eden yoktu. Botların dümensuyu yoktu, bir mum ışığı bile yoktu, nerede kaldı yanan bir tekne... Orada kimse olamazdı, olsaydı da öylesine koyu bir gece karanlığında görülemezdi."

"Durumu gözden geçirmeliyiz"

Maddox'un güvertesinde, o gece hiçbir şey görmeyenler arasında en üst düzey yetkili olan kişi, Herrick, saldırıdan sonra, koşulların, durumu bir daha doğru dürüst gözden geçirmeyi gerektirdiğine işaret etti. Gece hakikaten çok karanlıktı, fırtına (bazı kaynaklara göre "tropikal" fırtına) vardı, "hava koşullarından kaynaklanan tuhaf etkiler" ortaya çıkabiliyordu, elektronik cihazlar yanlış sinyaller almış-vermiş olabilirdi, daha önce savaş görmemiş mürettebat, iki gün önceki saldırıdan ve yeni saldırı ihtimallerinden ötürü tedirgin ve telâşlıydı, hattâ geminin kendi pervanesinin sesini yaklaşan torpilin sesi sananlar olmuştu radarcılar arasında... Velhâsıl, belki de ortalıkta düşman yokken kendi kendimize vâveyla kopardık, her şeyi sâlim kafayla gözden geçirelim, diyordu Desoto görev komutanı.

Oysa tam o esnada... Washington'da, Savunma Bakanı McNamara, elinde, ABD gemilerine ikinci bir saldırının yapıldığına dair "kesin kanıtlar" bulunduğunu iddia ediyordu.

Şu "kanıt" lafını bir yerden hatırlıyor musunuz siz de?